Bağlayıcı Tarife Bilgisi
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü, “transformatör buşingi” ticari tanımlı eşyaya ilişkin TR330000230007 referans numaralı Bağlayıcı Tarife Bilgisini (BTB) inceleyerek, eşyanın tarife sınıflandırmasının hatalı olduğu sonucuna vardı. BTB’nin statüsü 29 Temmuz 2026 tarihinde “Geçersiz-Hatalı Sınıflandırma” olarak değiştirildi.
Kararın Kapsamı
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemede, TR330000230007 referans numaralı BTB konusu transformatör buşinginin tarife sınıflandırması; Türkiye’de yürürlüğe konulan DGÖ sınıflandırma görüşü ile AB Bağlayıcı Tarife Bilgisi ve ABD CROSS sınıflandırma örnekleri dikkate alınarak değerlendirildi.
İnceleme sonucunda, söz konusu eşyanın geriliminin 1.000 voltu geçip geçmemesine göre 85.35 veya 85.36 tarife pozisyonunda sınıflandırılması gerektiği sonucuna varıldı.
Bunun üzerine mevcut BTB’nin statüsü “Geçersiz-Hatalı Sınıflandırma” olarak değiştirildi.
DGÖ Sınıflandırma Görüşünde 8535.90 Alt Pozisyonu
Bakanlık değerlendirmesinde, 17 Eylül 2024 tarihli ve 32665 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8271 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan sınıflandırma görüşüne atıfta bulunuldu.
Söz konusu sınıflandırma görüşünde; esas olarak bir elektrik iletkeni, reçine emdirilmiş kağıttan yapılmış ana elektrik yalıtımı, porselen veya plastikten yapılmış dış yalıtım, kaplinler/konektörler ve montaj flanşından oluşan, 1.000 V’u geçen gerilim için transformatör sargısının bir havai hatta bağlanmasında kullanılan transformatör buşingi, 8535.90 tarife alt pozisyonunda sınıflandırılmıştır.
AB BTB ve ABD CROSS Kararları da Dikkate Alındı
Gümrükler Genel Müdürlüğü değerlendirmesinde uluslararası sınıflandırma örneklerine de yer verdi.
DEBTI49047/23-1 referans numaralı AB Bağlayıcı Tarife Bilgisinde; 1.000 V’tan daha yüksek bir voltaj için tasarlanmış ve geçit izolatörünün akım taşıyan bileşeni olarak kullanılan eşyanın sınıflandırılması örnek gösterildi.
Bunun yanında ABD Gümrük ve Sınır Koruma İdaresinin NY N242525 numaralı CROSS kararında da “transformer bushing” ticari tanımlı eşyanın 8535.90 altında sınıflandırıldığı belirtildi.
| Sınıflandırma Kaynağı | Eşya / Değerlendirme | Pozisyon |
|---|---|---|
| DGÖ Sınıflandırma Görüşü | 1.000 V’u geçen gerilim için kullanılan transformatör buşingi | 8535.90 |
| AB BTI – DEBTI49047/23-1 | 1.000 V’tan yüksek gerilim için tasarlanmış geçit izolatörünün akım taşıyan bileşeni | 8535.90 |
| ABD CROSS – NY N242525 | Transformer bushing | 8535.90 |
85.35 ile 85.36 Pozisyonları Arasındaki Ayrım
Bakanlığın değerlendirmesinde öne çıkan temel kriter eşyanın çalışma gerilimidir.
85.35 ve 85.36 pozisyonları arasındaki ayrım bakımından 1.000 V sınırı belirleyici olduğundan, transformatör buşinginin teknik özelliklerinin ve tasarlandığı gerilimin sınıflandırma öncesinde tespit edilmesi önem taşımaktadır.
| Eşyanın Özelliği | Değerlendirilecek Pozisyon |
|---|---|
| Gerilimi 1.000 V’u geçen transformatör buşingi | 85.35 |
| Gerilimi 1.000 V’u geçmeyen transformatör buşingi | 85.36 |
BTB “Geçersiz-Hatalı Sınıflandırma” Statüsüne Alındı
Gümrükler Genel Müdürlüğü; DGÖ sınıflandırma görüşü ile uluslararası sınıflandırma örneklerini birlikte değerlendirerek, BTB konusu eşyanın 85.35 veya 85.36 tarife pozisyonunda sınıflandırılması gerektiği sonucuna vardı.
Bu nedenle TR330000230007 referans numaralı BTB’nin statüsü 29 Temmuz 2026 tarihinde “Geçersiz-Hatalı Sınıflandırma” olarak değiştirildi.
Kararın Uygulama Açısından Önemi
Karar, transformatörlerde kullanılan buşinglerin yalnızca “transformatör aksamı” niteliği üzerinden değil, eşyanın kendi objektif özellikleri, elektriksel fonksiyonu ve çalışma gerilimi dikkate alınarak sınıflandırılması gerektiğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
Özellikle 1.000 V gerilim sınırı, 85.35 ve 85.36 pozisyonları arasındaki ayrımda temel kriter olarak ortaya çıkmaktadır.
Kararın bir diğer dikkat çekici yönü ise Gümrükler Genel Müdürlüğünün değerlendirmesinde DGÖ sınıflandırma görüşünün yanı sıra AB BTB ve ABD CROSS kararlarından da yararlanılmış olmasıdır. Bu yaklaşım, uluslararası sınıflandırma uygulamalarının Türkiye’deki tarife değerlendirmelerinde taşıdığı önemi göstermektedir.
Türkiye uygulaması bakımından: Transformatör buşinglerinin sınıflandırılmasında ürünün ticari tanımı veya yalnızca hangi cihazda kullanıldığı ile yetinilmemeli; eşyanın yapısı, elektriksel fonksiyonu ve özellikle çalışma gerilimi birlikte değerlendirilmelidir.
BTB İptalinin Hukuki Niteliği
Bağlayıcı Tarife Bilgisi, belirli bir eşya ve hak sahibi bakımından gümrük idaresini bağlayan bir tarife sınıflandırma kararıdır. Bununla birlikte, BTB’ye konu sınıflandırmanın ilgili tarife hükümleri veya dikkate alınması gereken sınıflandırma kararlarıyla uyumsuz olduğunun tespit edilmesi hâlinde BTB’nin geçerliliği etkilenebilmektedir.
Somut olayda Gümrükler Genel Müdürlüğü, mevcut sınıflandırma görüşü ve uluslararası sınıflandırma örneklerini dikkate alarak BTB konusu eşyanın farklı bir tarife pozisyonunda değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşmış ve BTB’nin statüsünü “Geçersiz-Hatalı Sınıflandırma” olarak değiştirmiştir.
Not: Bu değerlendirme, tüm transformatör buşinglerinin otomatik olarak aynı GTİP altında sınıflandırılacağı anlamına gelmemektedir. Sınıflandırmada eşyanın yapısı, işlevi, teknik özellikleri ve özellikle çalışma gerilimi dikkate alınmalıdır.
