“Koltuk Mekanizması (Sofa Hinge)” Ürünlerinde BTB İtiraz Kararı: 8302.42 Sınıflandırması

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 05.01.2026 tarihli ve E-17474625-162.01-00117481476 sayılı yazısı ile, TR160000250045 ve TR160000250046 referans numaralı Bağlayıcı Tarife Bilgileri (BTB) hakkında yapılan itiraz sonuçlandırılmıştır.

Genel Müdürlük, eşyanın teknik özelliklerini ve benzer nitelikte daha önce değerlendirilmiş BTB uygulamasını da dikkate alarak, söz konusu mekanizmaların 83.02 – Adi metallerden bağlantı, donanım ve benzeri eşya başlığı altında, özellikle 8302.42 – Mobilyaya mahsus adi metal donanımlar kapsamında sınıflandırılması gerektiğine karar vermiştir.

Eşya Nedir? Teknik Özellikler ve Fonksiyon

Karara konu eşya; koltuk ve benzeri oturma mobilyalarında sırt/oturma açısının kademeli olarak ayarlanmasını ve seçilen açıda kilitlenerek sabitlenmesini sağlayan metal bir mobilya donanımıdır. Piyasada “sofa hinge / koltuk menteşesi” şeklinde adlandırılabilse de, ürünün fonksiyonu klasik bir menteşeden daha ileri bir mekanizma seti içermektedir.

Bakanlık yazısında öne çıkan teknik hususlar özetle şu şekildedir:

• Eşya, yalnızca iki parça arasında döndürme (pivot) bağlantısı sağlamaz; mekanizma sayesinde kademeli hareket aktarımı yapar.
• Belirli kademelerde kilitleme/sabitleme fonksiyonu ile koltuğun istenen pozisyonda kalmasını sağlar.
• Eşyanın esas karakteri, “menteşe”deki basit dönme işlevinden ziyade ayar + kilitleme fonksiyonuna dayanır.

Genel Müdürlük Değerlendirmesi ve Sınıflandırma Sonucu

Gümrükler Genel Müdürlüğü, itiraz kapsamında yaptığı incelemede; ürünün ticari olarak “sofa hinge” şeklinde tanımlanmasına rağmen, klasik anlamda menteşe tanımını karşılamadığı sonucuna varmıştır. Kararda, eşyanın menteşenin aksine esasen “dönme işlevi” değil, kademeli hareket aktarımı işlevi gördüğü ve bu sayede koltuğun ayarlanmasını ve belirli kademede kilitlenmesini sağladığı vurgulanmıştır.

Bu kapsamda:

• Eşyanın 8302.42 alt pozisyonunda sınıflandırılması,
• İtiraz konusu TR160000250045 ve TR160000250046 referans numaralı BTB’lerin iptal edilmesi,
• Kararın ilgili bölge müdürlüğü ve itiraz sahibine bildirilmesi
yönünde karar tesis edilmiştir.

HS / CN / TGTC İzahname Yaklaşımıyla 8302.42 Gerekçesi

HS/CN/TGTC izahname sistematiğinde 83.02 başlığı, genel olarak adi metallerden donanımlar ve bağlantı aksamını kapsar. Mobilya üzerinde kullanılan; mobilyanın fonksiyonunu doğrudan etkileyen bağlantı, hareket, ayar ve kilitleme nitelikli donanımlar, kullanım yerleri itibarıyla bu başlık altında değerlendirilir.

• 83.02 – Mobilya, kapı, pencere vb. için metal donanımlar ve bağlantı aksamı mantığı
• 8302.42 – Mobilyaya mahsus adi metal donanımlar (mobilya üzerinde kullanılan fonksiyonel donanımlar)

Karara konu eşyada “mobilyaya mahsusluk” unsuru kullanım yeri (koltuk mekanizması) ile açıktır. Esas fonksiyonun “basit dönme bağlantısı” değil “kademeli ayar ve kilitleme” olması ise, ürünün bir menteşeden ziyade mobilyaya mahsus fonksiyonel donanım olarak 8302.42 hattında değerlendirilmesini güçlendirmektedir.

Uygulamada Neler Anlama Geliyor?

Bu karar, koltuk ve benzeri oturma mobilyalarında kullanılan “ayar ve kilitleme” mekanizmalarının, yalnızca “menteşe” olarak isimlendirilmesine dayanarak farklı bir tarife yaklaşımıyla beyan edilmesinin riskli olabileceğine işaret etmektedir.

• Benzer ürünler için BTB başvurularında ve beyan dosyalarında, ürünün “sofa hinge” şeklindeki ticari adı yerine fonksiyon bazlı teknik tanım kullanılmalıdır.
• Ürünün kademeli ayar + kilitleme fonksiyonunu gösteren katalog, çizim ve montaj yeri görselleri, sınıflandırma tartışmasını netleştiren kritik delillerdir.
• Daha önce farklı GTİP’lerle işlem yapılmış ise, bu karar sınıflandırmanın gözden geçirilmesi açısından emsal niteliği taşıyabilir.

“Yanlış GTİP Riski Var mı?”

Evet. Bu tür mekanizmalar, ticari isimlendirme nedeniyle “menteşe” gibi algılanabilir. Ancak idarenin yaklaşımı, ürünün asli fonksiyonunu (kademeli hareket aktarımı ve kilitleme) merkeze almaktadır.

• Risk doğuran durum: Ürünü sadece “sofa hinge/menteşe” olarak tanımlayıp mekanizma fonksiyonunu teknik dokümanla göstermemek
• Muhtemel sonuç: Sonradan kontrol, tarife ihtilafı, ek tahakkuk ve idari yaptırım riski
• Öneri: Beyan/BTB dosyasına “ayar + kilitleme” fonksiyonunu gösteren katalog ve teknik çizimleri ekleyin; tanımı fonksiyon bazlı kurun

Resmî Yazı ve Referans Bilgileri

Karara ilişkin yazı, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün E-17474625-162.01-00117481476 sayılı ve 05.01.2026 tarihli yazısıdır. Yazı ile, ilgili bölge müdürlüğüne hitaben iki BTB’ye yapılan itirazın sonucu bildirilmiştir.

Yazının tam metnini PDF olarak görüntülemek için tıklayın.

Not: Bu sayfada yer alan açıklamalar, kamuya açık idari yazıya dayalı bilgilendirme niteliğinde olup, bağlayıcı karar niteliği taşımamaktadır. Bağlayıcı değerlendirme, ilgili gümrük idaresi ve verilmiş/verilecek BTB kararlarıdır.