Gümrük Tarife Cetvelinin Sistematiği

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu; kısaca GTİP olarak adlandırılan, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde, oniki rakamdan oluşan pozisyonu, ifade eder.

12 basamaklı bir GTİP, basamakları itibarıyla şöyle adlandırılır:
– – (2 basamak) Fasıl Numarası
– – . – – (4 basamak) Pozisyon Numarası
– – – – . – – (6 basamak) Alt Pozisyon Numarası (Armonize Sistem Nomanklatür Kodu)
– – – – . – – . – – (8 basamak) Avrupa Birliği Kombine Nomanklatür Kodu
– – – – . – – . – – . – – (10 basamak) Milli Alt Açılım Kodu
– – – – . – – . – – . – – . – – (12 basamak) İstatistiki Açılım

Ticarete konu olan tüm mallar Armonize Sistemin 99 faslında, malın bileşimindeki maddelere göre, kullanım alanına veya kullanım amacına göre, imalat ve işleme derecesine göre gruplandırılırlar. Armonize Sistemin, kullanıcı ülkelerin kendi ulusal ihtiyaçlarına göre alt açılımlar yapmasına imkan veren bir mimarisi vardır.

Armonize Sistemin temelini 6 basamaklı bir kodlama sistemi oluşturur. Bu 6 basamaklı kodun ilk iki basamağı eşyanın hangi fasılda olduğunu belirtir. İkinci iki basamak ise eşyanın o fasıldaki hangi grupta yer aldığını işaret eder. İlk dört basamak Armonize Sistemde “eşyanın tarife pozisyonu” olarak adlandırılır. 6 basamaklı kodun son iki basamağı ise eşyayı biraz daha spesifik olarak tarif eden bir alt grubu gösterir. 6 basamaklı Armonize Sistem kodu, aynı zamanda eşyanın “tarife alt pozisyonu” olarak adlandırılır. Armonize Sisteme göre tarife sınıflandırması yapan tüm ülkelerde, yani dünya ticaretinin neredeyse tamamında kullanılan ilk 2, 4 ve 6 basamaklı kodlar aynıdır.

Avrupa Birliği ülkeleri Armonize Sistemin 6 basamaklı kodlamasına iki basamak daha ekleyerek oluşturdukları 8 basamaklı “Kombine Nomanklatür”ü kullanırlar. Avrupa Birliği Kombine Nomanklatürüne ülkemizin farklı vergi uygulamalarını yansıtmak amacıyla iki basamak daha eklenerek 10 basamaklı bir kodlama sistemi elde edilmiş; istatistik kodlarını göstermek amacıyla iki basamak daha eklenerek toplam 12 basamaklı ulusal bir kodlama sistemi kurulmuştur. Bir ürünün ülkemizin tarife sınıflandırmasındaki yerini belirleyen 12 basamaklı koduna Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) adı verilir.

GTİP Gümrük İdaresince Nasıl Doğrulanıyor?

Türkiye’ye ithal edeceğiniz veya Türkiye’den ihraç edeceğiniz malınızla ilgili gümrük beyanınızı yaptıktan sonra, gümrük idaresi bu beyanın doğruluğunu kontrol eder.
Gümrük idaresi beyanın doğruluğunu kontrol ederken, gümrük beyannamesinde kayıtlı bilgileri ve beyannameye ekli belgeleri inceleyecek; gerek gördüğü hallerde beyan kapsamındaki eşyanızı muayene edecektir.

Gümrük idaresi, gümrük beyannamesi ve kapsamındaki eşya üzerinde yapacağı kontroller ve eşyanın muayenesi sonucunda eşyanın sizin beyan ettiğiniz tarife pozisyonunda sınıflandırılmadığını; başka bir tarife pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğini tespit edebilir. Bu durumda, belirlenen farklılığın niteliğine göre değişen şekilde işlem yapılır. Bazı farklılıklar için ceza uygulanmazken, bazı farklılıklar için gümrük mevzuatı ile belirlenen farklı cezalar uygulanır. Beyan ve muayene arasındaki farklılıklar, belirli durumlarda kaçakçılıkla mücadele mevzuatı uyarınca işlem yapılmasını gerektirebilir. Bu nedenle, eşyanızın tarife sınıflandırmasının ve gümrük beyanının doğru yapılmaması halinde önemli yaptırımlara maruz kalabileceğinizi hatırlatmak isteriz.